Ngày đăng : 14/08/2010
Tự truyện Trần Văn Khê - Những câu chuyện từ trái tim

Tự truyện Trần Văn Khê - Những câu chuyện từ trái tim

Tác giả Trần Văn Khê (Đào Trung Uyên chấp bút)
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Danh nhân
Năm xuất bản 2010
Đơn vị xuất bản NXB Trẻ & First News
Giá sách 50.000 VND
Số trang 292
Làm sao mua: Các nhà sách trên toàn quốc

GS-TS Trần Văn Khê có lẽ đã quá quen thuộc (tôi thích từ này hơn từ nổi tiếng, dẫu cái nào cũng đúng), bởi vậy mà giới thiệu về ông là một công việc thật khó, nhiều cũng có vẻ không đủ mà ít thì chẳng biết đúc kết sao cho thật chính xác. Ai đó từng ví von khá hay, ông là “cây đại thụ với sức mạnh phi thường, che chắn cho âm nhạc Việt Nam không bị gió cuốn, không bị nước biển kéo đi”. Nhưng rốt cục, như lời ông tự nhận xét mình ở cuối quyển sách: Tôi chỉ là người bình thường với tình yêu vô biên dành cho âm nhạc dân tộc Việt Nam. Quyển sách này giúp người đọc cảm nhận được cả “con người bình thường” lẫn “tình yêu vô biên” ấy.

 

Khác với độ “đồ sộ” và sự trải rộng một cách có hệ thống trong những tập hồi ký trước đây của ông, Tự truyện làm đúng chức năng của nó, là mang lời nhắn nhủ của ông đến bạn đọc trẻ qua những mẩu chuyện nhỏ của đời ông. Thì ra Trần Văn Khê mừng đại thọ 90 tuổi ở năm 2010 lại là người đã và đang trải qua những cơn bệnh tật ghê gớm đến vậy. Thì ra một tâm hồn giàu chất nghệ sĩ như ông lại... yêu và lựa chọn tình yêu một cách rất đỗi lý trí. Thì ra Trần Văn Khê đậm nét truyền thống trong tính cách cũng có “tình một đêm” theo kiểu “rất Tây”... Nhiều cái “thì ra” như vậy trong cuốn tự truyện này, không phải để người ta phải ngưỡng mộ người kể mà như để chiêm nghiệm điều gì đó cho bản thân mình. Tôi từng tâm đắc nhận định của GS về hình thức tân cổ giao duyên trong cải lương, đại ý rằng trừ những bản nhạc mang âm hưởng dân gian hoặc gần với hơi nhạc tài tử, ông phản đối gán ghép tân nhạc vô tội vạ vào bản vọng cổ. Tâm đắc là vì bản thân mình cũng có cảm nhận như vậy, dẫu chỉ với tư cách là kẻ thưởng ngoạn chứ chẳng phải người chơi nhạc. Trong tự truyện, GS nhắc về “một sai lầm” của chính bản thân ông ngày xưa khi muốn đưa nhạc cụ dân tộc vào dàn nhạc hàn lâm, rồi câu chuyện của ông về một nhạc sư nổi tiếng của Ấn Độ về điều tương tự. Có lẽ những người vẫn muốn “thể nghiệm” với nhạc dân tộc sẽ cho đây là trường phái “cổ hủ” nhưng cái “hồn” của nhạc không phải là chất hóa học để có thể trộn lẫn với nhau mà tạo thành hợp chất mới, hồn lửng lơ trong một thể xác không phải của mình là vậy! Một ấn tượng rất cá nhân nữa là, lần đầu tiên khi nghe GS nói chuyện, tôi ngạc nhiên vô cùng khi nghe cách phát âm và nhất là cách dùng từ ngữ rất đỗi Việt Nam, cực kỳ Nam bộ - dù ông sống và giảng dạy ở nước ngoài. Không giống cái lối “toa nói cho moa nghe” trong giao tiếp của giới trí thức đầu thế kỷ trước, và càng không giống cái kiểu “anh/chị rất pro” của “những người công nghiệp” của ngày hôm nay. Tâm đắc với quan điểm của ông (như được nhắc lại trong cuốn tự truyện này), nhưng phải thú nhận rằng... rất khó để làm được điều đó bởi có những thói quen đã tiêm nhiễm vào vô thức. Cố gắng học điều đáng quý này của GS để mình là “người Việt 100%” dẫu là “công nhân quốc tế”, nhưng gần như phải ám nó trong đầu thường xuyên mới mong mình có và giữ được cái “thuần chất” mãi mãi.

 

GS có phong cách đề tựa “rất Khê”, luôn là những lời tâm tình thật gần gũi và viết bằng tay, dù đấy là sách hay một hình thức văn hóa phẩm nào khác (ví dụ như khi GS viết lời giới thiệu cho album nhã nhạc). Quyển sách này cũng vậy, để khi đọc sách bạn sẽ tin rằng... người kể chỉ thủ thỉ với riêng mình mà thôi! Cuối cùng, phải cám ơn người chấp bút bởi cái văn phong trong tự truyện đúng là giọng của Trần Văn Khê, chỉn chu nhưng rất bình dị và đậm chất Nam bộ cũ, đọc vào xao xuyến nỗi nhớ những cuốn sách văn chương miền Nam đầu thế kỷ trước. Và cũng cám ơn những quyển sách mừng ngày đại thọ lần thứ 90 của GS, con số gây giựt mình bởi lẽ... Mai đây khi đại thụ không còn, sóng to gió lớn lấy ai chắn che?

 

“... Chân đi tám hướng mười phương

Lòng dân tộc chỉ một đường trước sau”

(Thơ Huy Cận đề tặng)



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC


NHỮNG BÌNH LUẬN CỦA THÀNH VIÊN


Lâu rồi mới được đọc một bài giới thiệu của Ngân Anh.

Rất chất lượng. Về nhiều mặt.

Mong được đọc thường hơn.


Xem thêm

Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè