Ngày đăng : 13/11/2009

Người Giới Thiệu: Nguyên Quân

Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long

Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long

Tác giả Jason Gibbs
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Mỹ thuật - Nghệ thuật
Dịch giả Nguyễn Trương Quý
Năm xuất bản 2008
Đơn vị xuất bản NXB Tri thức
Giá sách 47.000 VND
Số trang 276
Làm sao mua: Các nhà sách trên toàn quốc

Nền tân nhạc Việt Nam vận động luôn đặt trong sự tương tác trực tiếp với đời sống và bối cảnh lịch sử được cuốn sách phát hiện phân tích một cách lý thú. Âm nhạc và sân khấu truyền thống Việt Nam trước thế kỷ 20 có thể kể đến hát chèo, hát bội và cũng có thể kể đến “lai lịch mù mờ” của hát ả đào (ca trù, còn được gọi là giao hưởng của Việt Nam). Cải lương là loại hình xuất hiện đầu thế kỷ 20.

 

Từ những bài thánh ca theo bước chân các nhà truyền giáo Pháp cho đến sự xuất hiện của trường Viễn Đông Nhạc Viện (1927) đã làm nên dấu ấn khởi đầu quan trọng trong tân nhạc Việt Nam. Cuộc “lột xác” không giản đơn là từ ngũ cung sang ký âm theo nhạc lý phương Tây mà nó nằm cả trong tinh thần nỗ lực độc lập của thế hệ nhạc sĩ Tây học ban đầu: khởi động với hình thức viết lời Việt trên nền ca khúc Pháp đến sự ra đời của dòng nhạc tiền chiến có diện mạo riêng với: Văn Chung, Lê Yên, Văn Cao, Đặng Thế Phong, Lê Thương, Dzoãn Mẫn, Lưu Hữu Phước…

 

Âm nhạc Việt Nam, dù muốn dù không, nó luôn chịu “từ trường” của bối cảnh chính trị quy định. Văn Cao gặp những trục trặc không nhỏ với số phận bản Tiến quân ca, rock Việt của Lê Hựu Hà bị dè chừng và cấm đoán, sự lên án trào lưu rock ở đô thị Sài Gòn trước 1975, sự dẹp bỏ rock band Đen Trắng của Trần Tiến là những chi tiết được nhìn lại khá điềm tĩnh nhưng ẩn giấu nhiều góc nhìn hài hước. Câu chuyện âm nhạc còn là chuyện thời cuộc và văn hóa. Ví dụ như sự ra đời của nhạc sến thập niên 60 thế kỷ trước gắn với “tình trạng” người bình dân của người nông thôn ra thành thị. Những kiến giải bất ngờ về mối tương đồng giữa hát ả đào trong truyền thống với hát karaoke hiện đại - Tại sao bản chất giống nhau nhưng ngày nay hát ả đào đi vào bảo tàng còn karaoke thì “được người Việt rống lên khắp nơi”? Âm nhạc thời đổi mới với chân dung khá đầy đặn về một hiện tượng Trần Tiến - kẻ hát rong trung thành với phương pháp hiện thực xã hội chủ nghĩa nhưng không phải bao giờ cũng suôn sẻ, sự khẳng định sức sống mới của rock band Bức Tường; ngôn ngữ hiện đại và đặc thù Việt Nam trong rock của Gạt Tàn Đầy cả những vấn đề nhạy cảm như: tính độc lập của nền chính trị, tư tưởng người Việt Nam từ nghi thức đàn Nam Giao, nhạc lễ trong đấu xảo thuộc địa đến việc diễn xướng quốc ca hôm nay…

 

Một tập hợp những bài nghiên cứu được gọi tên khiêm tốn “Câu chuyện về âm nhạc Việt Nam”, được viết với giọng văn bình thản, khách quan, dễ đọc. Jason Gibbs đưa ra bức tranh chưa phải là toàn cảnh nhưng đã đi vào nhiều vấn đề có tính cốt lõi trong một nền tân nhạc nhiều vận động và xáo trộn. Sách là kết quả của quá trình khảo cứu kỹ lưỡng những tài liệu lịch sử âm nhạc, văn hóa, nghệ thuật Việt Nam. Cuốn sách đáng đọc không chỉ cho những ai quan tâm đến nhạc Việt!

 

N.V.N

THÔNG TIN KHÁC

Jason Michael Gibbs sinh 1960, hiện làm việc tại thư viện ở Thư viện công cộng San Francisco, Mỹ với vai trò phụ trách các tư liệu về âm nhạc nhưng lại say mê viết những bài nghiên cứu về nhạc Việt trong các tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, Xưa và Nay, Vietnam Cultural Window, Văn, Asian Music, Experimental Musical InstrumentsJournal of Vietnamese Studies. Sau hơn 15 năm nghiên cứu về âm nhạc Việt Nam, anh đã cho ra đời cuốn “Câu chuyện âm nhạc Việt Nam - Rock Hà Nội và Rumba Cửu Long” gây ngạc nhiên cho chính những người làm âm nhạc tại VN và trở thành chàng rể Việt với cô con gái lên 5 tuổi.


Trong số những băn khoăn gần mà Gibbs đã đặt ra trong suốt 15 năm nghiên cứu về đời sống âm nhạc VN, có một băn khoăn làm bối rối chính cả những người hoạt động âm nhạc ở VN: Tại sao VN thiếu vắng những nhà nghiên cứu âm nhạc độc lập? Tại sao rất ít người Việt nghiên cứu chuyên sâu về âm nhạc VN hiện đại?


Jason Gibbs nói “cái duyên” đầu tiên đưa anh đến với VN là một làn điệu cải lương phát trong chương trình nhạc truyền thống châu Á của đài phát thanh Đại học San Jose - Mỹ (nơi Jason hoàn thành chương trình cử nhân về lý luận và phê bình âm nhạc). Anh bị cuốn hút gần như ngay lập tức dù chẳng hiểu họ đang hát cái gì. Cải lương đã thôi thúc anh học tiếng Việt và nghe các băng đĩa nhạc VN. Nhưng rốt cuộc, khi tới VN, anh lại quyết định chọn nhạc hiện đại, nhạc trẻ để nghiên cứu. “Đơn giản vì đã có nhiều người viết về nhạc cổ truyền, nhạc cách mạng VN, nhưng nhạc trẻ thì hầu như không có, mà đó lại là loại nhạc đang có đời sống thực sự ở VN”.


Gibbs có một cái nhìn khá khách quan và cởi mở đối với nhạc trẻ VN, anh cho rằng: “Nhạc trẻ có những giá trị riêng của nó. Nhiều người phê phán ca từ nhạc trẻ dễ dãi. Có thể đúng, nhưng nếu như nó đáp ứng một nhu cầu tinh thần nào đó của con người, của giới trẻ thì nên chấp nhận nó. Có nhiều khu vực khác nhau trong âm nhạc, có âm nhạc bác học mà người ta phải học để biết thưởng thức. Nhưng cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả và người ta có nhu cầu được giải trí và tất nhiên sẽ có âm nhạc giải trí. Hình như các bạn đang đòi hỏi quá nhiều điều cùng một lúc ở âm nhạc”…



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC

Sách là kết quả của quá trình khảo cứu kỹ lưỡng những tài liệu lịch sử âm nhạc, văn hóa, nghệ thuật Việt Nam. Cuốn sách đáng đọc không chỉ cho những ai quan tâm đến nhạc Việt!

Xem tiếp

Xem thêm

Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè