Ngày đăng : 16/05/2009

Người Giới Thiệu: Lâm Tùng Minh

Hạnh phúc hơn

Hạnh phúc hơn

Tác giả Tal Ben - Shahar
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Quản trị cuộc đời
Dịch giả TS. Dương Ngọc Dũng
Năm xuất bản 2009
Đơn vị xuất bản NXB Tổng hợp TP.HCM
Giá sách 55.000 VND
Số trang 212

Một triết gia nổi tiếng, Bertrand Russell, đã viết: “Hạnh phúc là sự mãn nguyện thật sự, là sự kết hợp mọi khả năng của con người và là sự nhận biết rõ ràng nhất về thế giới xung quanh”. Một nhà toán học, sử gia, triết học như Russell còn phải quan tâm đến vấn đề hạnh phúc thì chúng ta không thể không quan tâm. Ngay cả Đại La Lạt Ma thứ 14, đấng pháp chủ toàn cầu của Phật giáo, cũng phát biểu: “Tôi tin rằng mục đích tối hậu của cuộc sống là tìm kiếm hạnh phúc. Đó là một chân lý vững chắc. Bất kể chúng ta có tinh thần tôn giáo hay không và bất kể chúng ta theo tôn giáo nào, tất cả chúng ta đều tìm kiếm những điều tốt đẹp hơn trong cuộc sống. Vì vậy, tôi tin rằng xúc cảm mạnh mẽ nhất trong cuộc đời chính là xúc cảm hướng đến hạnh phúc.” Nếu có dịp tham quan một hiệu sách bên Mỹ, Barnes and Noble chẳng hạn, bạn sẽ thấy ngay loại sách “tu thân” (self- help) chiếm hẳn một khu vực đồ sộ với đầy đủ các loại sách từ “Làm thế nào để chinh phục được bạn gái trong vòng 5 phút” (How to Pick Up a Girl in Five Minutes) cho đến các tác phẩm hết sức nghiêm túc về tâm lý học hạnh phúc của Martin Seligman và Tal Ben-Shahar. Tác giả quyển Hạnh phúc hơn, Ben-Shahar, một giáo sư nổi tiếng của đại học Harvard, đang chính thức giảng dạy các phương pháp giúp chúng ta sống hạnh phúc hơn, một lãnh vực có tên gọi hàn lâm là “Tâm Lý Học Tích Cực” (Positive Psychology) mà người khai sinh ra nó chính là giáo sư Martin Seligman, giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Tâm Lý Học Tích Cực tại Mỹ. Tâm lý học tích cực, nói nôm na là “ngành khoa học nghiên cứu về hoạt động chức năng tối ưu của con người”, đã được Giáo sư Martin Seligman, chủ tịch Hiệp hội Tâm lý học Mỹ, chính thức phát triển thành một môn học năm 1998. Trước đó, tâm lý học đại chúng (popular psychology hay pop psychology) môn học chính trong lĩnh vực nghiên cứu về hạnh phúc giúp nâng cao chất lượng cuộc sống.


Hầu hết mọi người, đặc biệt là giai tầng trí thức, có học vấn cao, khi nghe đến cụm từ “hạnh phúc” đều mỉm một nụ cười hoài nghi: “Hạnh phúc à? Chẳng lẽ phải đi học một ông thầy nào đó ở Harvard rồi mới có thể hạnh phúc hay sao? Vớ vẩn!” Những người ít học hơn thì cho rằng hạnh phúc đơn giản là có nhiều tiền, đi xe hơi sang trọng, ngày ngày ra quán rượu, và vui chơi bên cạnh những mỹ nhân. Ben-Shahar phủ nhận cả hai quan điểm này. Ông cho rằng hạnh phúc không phải là một khái niệm trừu tượng hay một ảo ảnh và mọi người, bất kỳ ai, cũng có thể học những nguyên tắc căn bản để sống hạnh phúc.


Ben-Shahar viết: “Sự thay đổi từ một người chạy theo hạnh phúc tương lai đến người theo đuổi hạnh phúc không phải là làm việc ít đi và ít nhiệt tình hơn mà là nhiệt tình làm nhiều việc thích hợp hơn nữa: đó là điểm khởi đầu để đạt được lợi ích hiện tại và lợi ích tương lai. Tương tự, sự thay đổi từ một người theo chủ nghĩa khoái lạc đến người theo đuổi hạnh phúc không phải là hưởng thụ ít niềm vui hơn; sự khác biệt ở đây là niềm vui từ những trải nghiệm của cuộc sống hạnh phúc thì bền vững, còn niềm hân hoan của người theo chủ nghĩa khoái lạc thì chóng tàn. Người có lối sống hạnh phúc không quan tâm đến câu châm ngôn “có công mài sắt có ngày nên kim”: họ tận hưởng chuyến hành trình, và cống hiến cả đời cho một mục tiêu chung cao nhất với niềm tin sẽ có được cuộc sống tốt đẹp hơn.”


Theo Ben-Shahar, hạnh phúc là sự kết hợp giữa cảm giác thỏa mãn, thích thú (pleasure) và sự nhận thức ý nghĩa cuộc sống. Chính vì thế việc ăn chơi trác táng nhằm thỏa mãn dục lạc thể xác không thể là hạnh phúc bền vững vì ngay cả người trong cuộc “khi tỉnh rượu, lúc tàn canh” cũng chỉ còn đọng lại trong tâm hồn những cảm giác trống rỗng, buồn chán, vô vị và vô nghĩa. Sống hạnh phúc thực sự phải được xây dựng vững chắc trên cảm nhận rằng chúng ta đang sống một cuộc sống đầy ý nghĩa.


Như David Leonhardt đã viết: “Tìm kiếm hạnh phúc là tìm kiếm bản thân mình. Bạn không đi tìm hạnh phúc. Bạn phải tạo ra hạnh phúc. Bạn chọn lựa hạnh phúc. Tự thực hiện bản thân là một quá trình phát hiện ra tự ngã, bạn là ai, bạn muốn trở thành con người như thế nào, và bạn có thể xây dựng con đường dẫn đến hạnh phúc bằng cách thực hiện những điều mang đến cho bạn ý nghĩa cao vời nhất và sự thỏa mãn lớn lao nhất trong cả cuộc đời miên viễn về sau”.


Không ít người đồng hóa hạnh phúc với sự thụ hưởng các khoái cảm thể xác hay sự tán dương của xã hội. Nghiêm trọng hơn nữa họ còn cho rằng người hạnh phúc là người… không cần phải làm gì cả mà vẫn sung sướng tấm thân. Tất cả các bậc thầy từng viết về hạnh phúc, từ Russell đến Dale Carnegie và Ben-Shahar hay D. Leonhardt, đều khẳng định nhân tố quan trọng nhất tạo ra hạnh phúc là thành tựu được các mục tiêu cá nhân trong một cuộc sống quân bình thông qua các nỗ lực liên tục. Những kẻ lười biếng không có chỗ trong thế giới của hạnh phúc chân chính. Hơn nữa, thế giới của hạnh phúc chân chính không hề vắng bóng những thách đố trong cuộc sống. Hạnh phúc không hề ám chỉ một thế giới không còn đau khổ, không còn nước mắt. Nhưng giờ đây những đau khổ, những nước mắt đó được nhìn nhận dưới một ánh sáng hoàn toàn mới: đó là những thách đố, những cơ hội trên đường đời phong nhiêu bất tận cho con người tự vượt bản thân và hoàn thiện tự ngã. Thật ra chính thái độ quay lưng chạy trốn những đau thương trong hiện sinh lại là nguồn gốc chính tạo ra mọi bất hạnh cho con người. Tác phẩm của Ben-Shahar dạy chúng ta can đảm đối diện với những thử thách trong cuộc sống. Man mác trong từng trang sách tôi như cảm nhận được tinh thần của Phật giáo: hạnh phúc là sự bình an của tâm hồn sau khi chuyển hóa triệt để cái nhìn của nhận thức về thế giới thực tại. Chúng ta bất hạnh vì vô minh, vì lầm lạc trong nhận thức. Khả năng đón nhận hạnh phúc nằm trong tầm tay của mỗi cá nhân chúng ta. Ben Shahar viết: “Theo tôi, hạnh phúc là ‘trải nghiệm niềm vui và ý nghĩa trọn vẹn’. Một người hạnh phúc trải nghiệm những cảm xúc lạc quan khi nhận thấy cuộc sống của mình có mục tiêu. Định nghĩa này không gắn liền với một thời khắc trong cuộc đời mà là sự tổng hợp xuyên suốt những trải nghiệm của con người: đôi khi một người có thể chịu đựng những nỗi đau nhưng vẫn có được hạnh phúc trọn vẹn.”


Một bậc thầy về vấn đề này, Og Mandino, cũng có nhận xét tương tự: “Hãy nhận ra rằng hạnh phúc nằm trong chính bản thân bạn. Đừng lãng phí thời gian và công sức để tìm kiếm sự bình an, thỏa mãn, và niềm vui trong thế giới bên ngoài. Hãy nhớ rằng không hề có hạnh phúc trong sự sở hữu hay chiếm đoạt, hạnh phúc chính là sự hiến dâng, ban tặng. Hãy thoát ra khỏi sự ích kỷ của bạn! Hãy chia sẻ với mọi người! Hãy mỉm cười hân hoan trong vòng tay thân ái! Hạnh phúc là một thứ dầu thơm khi bạn tưới lên mọi người bạn cũng làm cho chính bản thân mình được rơi rớt vài giọt hương thơm nồng ấm.”


Tuy là một giáo sư đại học, một nhà tâm lý học hàn lâm, Ben-Shahar không hề có giọng văn bác học, cầu kỳ, khó hiểu như nhiều tác giả khác. Mục đích và phương pháp tiếp cận của ông hết sức thực tế giúp con người thay đổi nhận thức của mình thông qua một quá trình tự ý thức (self-awareness) và hành động có mục đích (pur- poseful action) để khắc phục những khuôn mẫu tư duy và hành động bám quá sâu trong não trạng con người (những cái mà Phật giáo gọi là vasana = huân tập). Con người phải tự giải thoát ra khỏi những mạng lưới sâu dày của lối suy nghĩ theo công ước để thực sự tiến bước trên con đường dẫn đến sự an lạc chân chính trong thế giới ngày nay. Như Ben-Shahar viết: “Mục đích của cuốn sách này là giúp bạn hiểu rõ về bản chất của hạnh phúc, và cao hơn là giúp bạn có cuộc sống hạnh phúc hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ đọc cuốn sách này (hay bất kỳ cuốn sách nào khác có cùng chủ đề) thì chưa đủ để làm cho cuộc sống bạn hạnh phúc hơn. Tôi không tin có những con đường tắt mang lại những biến đổi lớn đầy ý nghĩa cho cuộc đời bạn. Nếu cuốn sách này thật sự có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của bạn, thì bạn hãy xem nó như một cuốn sách làm việc. Công việc ở đây gồm suy nghĩ và hành động.”

TRÍCH DẪN ĐẶC SẮC

Mục đích của cuốn sách này là giúp bạn hiểu rõ về bản chất của hạnh phúc, và cao hơn là giúp bạn có cuộc sống hạnh phúc hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ đọc cuốn sách này (hay bất kỳ cuốn sách nào khác có cùng chủ đề) thì chưa đủ để làm cho cuộc sống bạn hạnh phúc hơn. Tôi không tin có những con đường tắt mang lại những biến đổi lớn đầy ý nghĩa cho cuộc đời bạn. Nếu cuốn sách này thật sự có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của bạn, thì bạn hãy xem nó như một cuốn sách làm việc. Công việc ở đây gồm suy nghĩ và hành động.

 

Nếu bạn chỉ chú thích trên nguyên văn cuốn sách thì vẫn chưa đủ mà điều quan trọng là hãy nghiềm ngẫm vấn đề. Xuyên suốt cuốn sách có những chỗ gián đoạn có tiêu đề “Dừng lại để suy ngẫm” với mục đích cho bạn một cơ hội, một lời nhắc nhở để dừng lại suy nghĩ trong vài phút về những gì bạn vừa mới đọc và để nhìn lại bản thân. Nếu không có những chỗ “Dừng lại để suy ngẫm”, thì tôi cho rằng phần lớn nội dung cuốn sách này vẫn còn rất mơ hồ với bạn và sẽ nhanh chóng bị lãng quên.

 

Bên cạnh những chỗ “Dừng lại để suy ngẫm”, tôi cũng đưa ra những bài tập dài hơn ở cuối mỗi chương với mục đích là gợi lên các suy nghĩ và hành động giúp bạn hiểu sâu vấn đề hơn. Có những bài tập sẽ ảnh hưởng đến bạn nhiều hơn những bài tập khác. Hãy thoải mái tiếp nhận các bài tập và dần dần thực hiện chúng. Tuy vậy, nếu bạn cảm thấy không thoải mái khi thực hiện bất kỳ bài tập nào trong cuốn sách này, thì đơn giản là bạn hãy bỏ qua bài tập đó và đọc tới chương kế tiếp. Tất cả bài tập tôi đưa ra đều dựa trên những tư tưởng hay những tài liệu nghiên cứu tốt nhất của các nhà tâm lý học. Tôi tin là nếu bạn càng đầu tư thời gian và công sức để làm những bài tập trong cuốn sách này nhiều bao nhiêu, thì bạn càng thu được nhiều lợi ích cho cuộc sống của mình bấy nhiêu.



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC

Tôi không tin có những con đường tắt mang lại những biến đổi lớn đầy ý nghĩa cho cuộc đời bạn. Nếu cuốn sách này thật sự có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của bạn, thì bạn hãy xem nó như một cuốn sách làm việc. Công việc ở đây gồm suy nghĩ và hành động.

Xem tiếp

Giá trị thực sự hiếm hoi của cuốn sách này là sự kết hợp hài hòa giữa lương tri sâu sắc với tri thức khoa học nhằm giúp con người tăng trưởng hạnh phúc bản thân. Cuốn sách này là cốt tủy của giáo trình được ưa chuộng nhất tại Harvard hiện nay

Xem tiếp

Xem thêm

Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè