Con người là gì? - Đối thoại giữa con chó Léo thông thái và ông bạn triết gia của nó

Con người là gì? - Đối thoại giữa con chó Léo thông thái và ông bạn triết gia của nó

Tác giả Cécile Robelin - Jean Robelin
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Thiếu nhi
Dịch giả Phấn Khanh
Năm xuất bản 2009
Đơn vị xuất bản Tri thức
Giá sách 30.000 VND


Một triết gia cô đơn gặp gỡ Léo, con chó lông màu nâu to đùng… và biết nói tiếng người. Sau nhiều giây phút miễn cưỡng chẳng muốn nói gì, rồi người và chó đã đối thoại với nhau.

Triết gia tin chắc như đinh đóng cột rằng con người ở bậc cao hơn cả, là tồn tại duy nhất biết nói năng, biết suy lý, biết lao động và sống chung thành xã hội. Đối mặt với con người uyên bác vây quanh bởi sách vở, con chó liệu có biết thuyết phục nổi ông bạn bằng giọng điệu của con chó hoang, tự do và hạnh phúc chăng?

Dần dà, theo đà trò chuyện, con chó sẽ cho chúng ta thấy rằng Triết học chẳng phải là công việc chỉ dành riêng cho các nhà chuyên môn hoặc dành riêng cho người lớn tuổi.

Bộ sách dành cho bạn đọc từ 11 tuổi trở lên.

*****

Mục lục

Chương I:  Kể chuyện con chó tên là Léo đường đột vào nhà triết gia, nó được đón tiếp ra sao, và nhìn cuộc sống của chủ nhà, nó thấy thắc mắc: có đúng con người sinh ra là để sống chung trong xã hội hay không

Chương II: Kể chuyện triết gia biết lỗi và tỏ ra ân cần với chó Léo

Chương III: Kể về câu hỏi mới nảy sinh: tại sao con người lại sống chung với nhau

Chương IV: Kể chuyện chó và người tranh luận về vấn đề loài vật có lao động hay không

Chương V: Kể về vấn đề tranh cãi nữa là: liệu lao động có làm cho con người hạnh phúc chăng

Chương VI: Kể chuyện đôi bên hỏi nhau về khả năng hoạt động ngôn ngữ của loài vật

Chương VII: Kể chuyện con chó không mấy tin chắc rằng con người là động vật có tư duy

Chương VIII: Kể chuyện triết gia và chó thi nhau bên thì khoe cuộc sống văn hóa và bên thì khoe cuộc sống tự nhiên

Chương IX: Kể chuyện con chó Léo phủ nhận chuyện con người là kẻ có tự do

Chương X: Kể về việc đôi bên cùng hài lòng với cuộc trò chuyện, thỏa thuận sẽ còn gặp lại

LƯU Ý KHI ĐỌC

Cécile  Robelin: Giáo sư văn học hiện đại, trường Cao đẳng Paul Bert ở Drancy, tác giả nhiều bài về lịch sử văn học và phương pháp dạy học.

Jean Robelin: Giáo sư triết học, đại học Nice, tác giả nhiều cuốn sách về triết học chính trị và xã hội.

Hai ông bà là đồng tác giả cuốn sách này.

Lionel Koechlin: Hoạt động chủ yếu trong địa hạt báo chí, quảng cáo và xuất bản. Ông cũng là họa sĩ và người vẽ áp-phích. Kể từ năm 1973, ông đã minh họa cho 40 xuất bản phẩm. Phong cách vẽ hài hước và hào hoa của ông không lẫn vào đâu được.

Đôi nét giới thiệu về Tủ sách “Chouette! Penser”, Gallimard Jeunesse, Pháp 2007 (Thú vui tư duy, Nhà xuất bản Tri thức, 2008)

Chủ biên: Myriam Revault d’Allones

Myriam Revault d’Allones là nhà triết học. Bà quy tụ quanh mình nhiều nhà tư tưởng, nhà triết học, nhà văn, và cùng thực hiện dự án Triết học cho Trẻ em.

TRÍCH DẪN ĐẶC SẮC

Thử cất đi bộ mặt suy tư nghiêm trọng để cười cùng triết học khi đọc cuốn sách này. Cuốn sách viết về cuộc đối thoại giữa một con chó tên là Léo và ông bạn triết gia của nó. Câu hỏi lớn bao trùm cuốn sách mỏng này là: Một con người thì khác gì một con vật?

Triết gia cho rằng, con người có tính xã hội, trong khi đó, trong mắt con chó thì cái xã hội loài người là “một cuộc chiến của mọi người chống lại mỗi người”. Bởi vì, cũng theo con chó, nếu loài chó có cắn thì cũng chỉ dùng cái răng nanh mà tạo hoá ban cho để giữ khúc xương, trong khi đó con người phát minh ra rất nhiều vũ khí để huỷ diệt đẫm máu, chiếm đoạt của nhau, kẻ nọ sợ kẻ kia đến độ phải… nuôi chó để giữ nhà mình!

Nhưng rồi cuộc chuyện trò về tính xã hội sẽ đi đến một kết luận rằng, một con chó thì không biết viết sách triết cho mọi người đọc, mà nó chỉ có thể giữ khúc xương cho chính mình và đối thoại xã hội bằng cách cùng nhau sủa… như một dàn hợp xướng vào ban đêm!

Triết gia cho rằng: “Lao động giáo dục con người chứ không huấn luyện họ như huấn luyện một con vật”, trong khi đó, lao động với loài vật lại là một việc bản năng. Con chó cho rằng, nó có linh cảm tốt khi săn mồi, còn theo triết gia, con người phải học lao động và qua lao động, quá trình tiến hoá diễn ra.

Nhưng ở điểm này, con chó cũng dạy cho triết gia một bài học, đó là: “Con người hãy sống cho xứng đáng, như cuộc sống của một con chó đi”. Cuộc sống đó là gì? Đó là: một cuộc sống thật sự không phải là lao động, mà cũng chẳng phải là lười nhác, nhưng phải tự tìm cảm giác nhàn rỗi trong khi lao động thì con người mới hạnh phúc.

Và một việc nữa, nếu con người vỗ ngực tự cho rằng mình có ngôn ngữ, thì hãy thức đêm mà nghe những con chó sủa đối đáp với nhau. Triết gia bảo rằng: “Bọn chó của cậu khi sủa thì nói lên được một tình huống đang xảy ra (khác với con người). Nói chuyện là nói những điều vắng mặt không hiện diện trước mắt ta”. Nhưng với con chó, chính vì có thể “sáng tác” được những điều không tồn tại nên “con người là một con vật dối trá”.

Triết gia nói: “Con người là loài duy nhất biết nói, suy nghĩ và lý tính” nhưng trong lúc đó, ông rất mệt mỏi. Còn con chó nói, nó có hạnh phúc nhờ tổng hoà những điều này: biết chạy nhảy, sống linh hoạt, ăn uống lành mạnh!

 

Con chó Léo tiếp tục phủ định con người là loài có hạnh phúc và tự do vì đã tự giải phóng mình ra khỏi tự nhiên để mặc vào cái đặc tính văn hoá. Cụ thể là: “Loài chó chúng em sinh ra đã là chó; nhưng các bác khi sinh ra đâu đã hoàn toàn là con người”.

Rốt cuộc thì con người yên tâm làm con người, con chó hài lòng làm... con chó. Vì, theo triết gia: “Ta thích làm con người hơn, làm một động vật yếu đuối nhất hạng, cái thứ động vật sẽ phải hết sức khéo léo để tự trang bị cho mình tất cả những gì tự nhiên không ban cho”. Trong khi đó, con Léo thì nói rằng: nó chẳng muốn làm người tẹo nào, vì làm người “để đến trường nhận điểm xấu từ những người buộc thằng này phải sủa bằng tiếng Anh?”. Với nó – một con chó, thì việc phải trao đổi triết học với một triết gia đã bi đát lắm rồi!

Thấp thoáng sau những mẩu đối thoại bông đùa, hài hước là những tư tưởng Platon, Aristote, Hobbes, Kant, Hegel, Descartes, Hannah Arendt, Épicure, Claude Lévi-Strauss… Có kèm theo những đoạn văn bản, bảng chỉ dẫn cụ thể để độc giả “tra cứu”. Phần đáng kể nữa đó là minh hoạ của hoạ sĩ Lionel Koechlin tạo cho cuốn sách sự sống động thú vị.

Yêu mến triết học là yêu mến sự hiểu biết. Sự hiểu biết đem lại sảng khoái và sáng sủa trong cách nghĩ. Có lẽ từ lý lẽ đó, ý tưởng cuốn sách tư duy “dành cho những độc giả trên 11 tuổi” này không chọn cánh cửa suy tư nghiêm trọng mà chọn tiếng cười, sự hài hước để nói chuyện triết!

Nguyễn Vĩnh Nguyên

Theo: Sài Gòn tiếp thị

(Đọc Con người là gì? của GS văn học Cécile Robelin và GS triết Jean Robelin, Phấn Khanh dịch, Phạm Toàn hiệu đính, NXB Tri Thức, 2009).



Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


NHỮNG CUỐN SÁCH KHÁC TRONG TỦ SÁCH TRIẾT HỌC TRẺ EM Xem tất cả >>


Sách đọc nhiều nhất

Nghệ nhân và Margarita

Tác giả: Mikhail Bulgacov

Nhóc Nicolas - Trọn bộ 6 quyển

Tác giả: René Goscinny - Sempé

Nghĩa vụ học thuật

Tác giả: Donal Kennedy

Chiến tranh và Hòa bình

Tác giả: L. Tolstoi

Suối nguồn

Tác giả: Ayn Rand


SÁCH MỚI

Ý niệm đại học Ý niệm, theo đúng nghĩa, không phải là “sáng kiến” chủ quan, mà là kết quả của lao ...