Nhà mồ Tây Nguyên - Funeral houses in the central highlands of Viet Nam - Maison funéraires des peuples dé hauts plateaux du Viet Nam

Nhà mồ Tây Nguyên - Funeral houses in the central highlands of Viet Nam - Maison funéraires des peuples dé hauts plateaux du Viet Nam

Tác giả Nguyễn Văn Kự - Lưu Hùng
Ngôn ngữ Việt - Anh - Pháp
Lĩnh vực Văn hóa - Xã hội
Dịch giả Văn Thị Thanh Bình - Nguyễn Thanh Liêm
Năm xuất bản 2003
Đơn vị xuất bản Thế giới
Giá sách 400.000 VND


Sách dày 234 trang, khổ 22,5*29cm, với 316 bức ảnh màu và đen trắng, in 3 ngữ: Việt - Anh - Pháp, in trên giấy Couché, bìa cứng. Nội dung sách giới thiệu về nhà mồ và đời sống văn hoá của các dân tộc: Ba-na, Ê-đê, Gia-rai, Mnông và Xơ-đăng.

Nói đến văn hoá cổ truyền Tây Nguyên, chúng ta không thể bỏ qua một mảng cực kỳ quan trọng và đặc sắc: nhà mồ và tượng mồ. Ở Tây Nguyên, có thể xưa kia truyền thống nhà mồ - tượng mồ phân bố rộng hơn, nhưng từ mấy chục năm gần đây thì chỉ còn thấy tập trung chủ yếu ở tộc: Ba-na, Ê-đê, Gia-rai, Mnông và Xơ-đăng.


Theo Giáo sư Từ Chi: “… người Thượng không có hình thái “thờ phụng tổ tiên” theo nghĩa “cổ điển” của từ này. Và ứng xử của cộng đồng người sống đối với người đã khuất chỉ tự biểu hiện trong thời gian từ khi người ấy trút hơi thở cuối cùng cho đến lúc đi hẳn khỏi trần gian: về mặt lễ thức, là cho đến lúc làm lễ “bỏ mả”. Phải chăng, ở đây, có thể thay thế khái niệm “thờ phụng tổ tiên” bằng một khái niệm loại biệt hơn: “thờ phụng người mới chết”.


Mỗi nhà mồ kiểu cổ truyền của người Thượng đều như một công trình nghệ thuật đích thực, tuy thô mộc, dân dã, nhưng hài hoà, đặc sắc và quý giá. Có thể nói, nhà mồ, tượng mồ Tây Nguyên như một “bảo tàng” về văn hoá mỗi tộc người: về kiến trúc, về điêu khắc, trang trí, cả về vũ trụ quan chứa đựng trong đó, đồng thời ở một số tộc, không tác rời nó và luôn giữ vai trò môi trường riêng của nó là lễ hội bỏ mả với đầy ắp những sinh hoạt văn hoá và nghệ thuật rất giá đối với việc nghiên cứu.

The book is of 234 pages, sized 22,5cm x 29cm, in English, French and Vietnamese with 316 color and black-and-white photos, hardcover, and printed on Couché paper.


*
* *


Speaking of the traditional culture of Tây Nguyên, we cannot forget a very significant and distinctive topic: namely, funeral houses and funeral statues may have been spread more widely in the areas of the Bahnar, Giarai, Ede, Mnông, and one part of the Sedang.


Professor Nguyễn Từ Chi wrote: “…the Thượng do not practice “ancestor worship” in the classical sense of the term. In fact, all formal behaviour of the living with regard to one of their recently lost community members follows a single common rule, some of the details of which may vary from one ethnic group to another. The rule in question indicates that this formal behaviour occurs over a rather brief period of time, ending abruptly at the moment when the dead person’s soul is supposed to ritually leave the world forever, after completion of the tomb abandonment ceremony. Would it not be appropriate, in this particular case, to replace the concept of “ancestor worship” with the more exact concept of “the cult of the recently deceased”.


Each traditional funeral house of the Thượng is like an artwork, simple and plain but harmonious, special, and invaluable. It can be said that funeral houses and statues are like museums of each ethnic culture, not only because of their architecture, sculpture, and decoration, but also because of the worldview they embody. Also, inseparable from funeral houses and statues, the tomb abandonment ceremony offers plentiful cultural and artistic activities that are very interesting to research.



Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


NHỮNG CUỐN SÁCH KHÁC TRONG TỦ SÁCH TÂY NGUYÊN Xem tất cả >>


Sách đọc nhiều nhất

Nghệ nhân và Margarita

Tác giả: Mikhail Bulgacov

Nhóc Nicolas - Trọn bộ 6 quyển

Tác giả: René Goscinny - Sempé

Nghĩa vụ học thuật

Tác giả: Donal Kennedy

Chiến tranh và Hòa bình

Tác giả: L. Tolstoi

Suối nguồn

Tác giả: Ayn Rand


SÁCH MỚI

Ý niệm đại học Ý niệm, theo đúng nghĩa, không phải là “sáng kiến” chủ quan, mà là kết quả của lao ...