Ngày đăng : 21/09/2011

Người Giới Thiệu: Quang Lam

Toàn cầu hóa và những mặt trái

Toàn cầu hóa và những mặt trái

Tác giả Joseph E. Stiglitz
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Kinh tế - Quản trị
Dịch giả Nguyễn Ngọc Toàn
Năm xuất bản 2008
Đơn vị xuất bản NXB Trẻ
Giá sách 64.000 VND
Số trang 366

Cách đây không lâu, quyển sách “Thế giới phẳng” của nhà báo Mỹ Thomas Friedman đã gây ra một cơn chấn động tại Việt Nam. Ngay khi quyển sách ra đời, tại Việt Nam đã có hàng loạt hội thảo chuyên đề cũng như những chương trình truyền hình bàn luận về nó. “Thế giới phẳng” quả thật đã tạo nên trong lòng công chúng một niềm tin vào sự tốt đẹp của toàn cầu hóa. Thế nhưng tác giả Friedman là một nhà báo, cách ông nêu vấn đề và tiếp cận vấn đề rất khác so với những gì sinh viên chúng ta vẫn quen đọc. Do đó thực tế là nhiều sinh viên không thể nắm bắt được tác phẩm. Ngược lại, quyển “Toàn cầu hóa và những mặt trái” của giáo sư Stiglitz lại được viết với văn phong khoa học và tất cả những nhận định được nêu ra đều có cơ sở khoa học và được dẫn chứng một cách chính xác.

 

“Toàn cầu hóa và những mặt trái” của giáo sư Joseph Stiglitz là một tác phẩm đối lập hẳn với “Thế giới phẳng” của Thomas Friedman. Nếu bạn muốn hiểu biết cặn kẽ về toàn cầu hóa thì nên đọc cả hai quyển sách trên. Nhìn vấn đề theo nhiều hướng khác nhau sẽ giúp bạn không thiên lệch và trở nên khách quan khi nói toàn cầu hóa.

 

Quyển sách này được viết sau một quá trình làm việc lâu dài của giáo sư Stiglitz tại Ngân hàng thế giới. Những bằng chứng, lập luận được nêu trong sách là kết quả của những chuyến công du của ông đến hàng chục nước khắp thế giới, nói chuyện với hàng nghìn quan chức chính phủ, bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, giới học giả, những nhà phát triển, thành viên các tổ chức phi chính phủ, nhà kinh doanh, sinh viên, các nhà hoạt động chính trị và nông dân. Ông cũng đã gặp các du kích Hồi giáo ở Mindanao (hòn đảo của Phillipines đã từ lâu trong trạng thái nổi loạn), đi dọc dãy Himalaya để thấy những ngôi trường ở vùng sâu Butan hay những dự án thủy lợi trong những ngôi làng ở Nepal, đã thấy ảnh hưởng của các chương trình tín dụng nông thôn và các chương trình cho phụ nữ ở Bangladesh và đã chứng kiến tác động của các chương trình xóa đói giảm nghèo ở những ngôi làng trong những vùng núi nghèo nhất Trung Quốc…

 

Quá trình toàn cầu hóa được đặc trưng bởi việc ngày càng nhiều quốc gia tham gia vào thị trường quốc tế. Toàn cầu hóa đã mang đến nhiều điều tốt lành. Mở cửa ra với thương mại quốc tế đã giúp nhiều quốc gia tăng trưởng nhanh hơn. Thương mại quốc tế đã giúp kinh tế phát triển khi xuất khẩu đã trở thành lực đẩy cho tăng trưởng tại các nước châu Á. Toàn cầu hóa đã làm giảm đi tình trạng cô lập mà các nước đang phát triển thường gặp và tạo ra cơ hội tiếp cận tri thức cho nhiều người ở các nước đang phát triển, điều vượt xa tầm với của thậm chí những người giàu nhất ở bất kỳ quốc gia nào một thế kỷ trước đây. Viện trợ nước ngoài, một khía cạnh khác của thế giới toàn cầu hóa, dù có những mặt không tốt vẫn mang lại lợi ích cho hàng triệu người.

 

Tuy nhiên, đó không phải là tất cả. Đối với nhiều người ở các nước đang phát triển, toàn cầu hóa đã không mang lại những lợi ích được hứa hẹn. Cái hố ngăn cách ngày càng lớn giữa những người có của và những người nghèo đã làm cho số người trong thế giới thứ ba sống trong nghèo đói túng quẫn với mức thu nhập dưới 1 đôla một ngày ngày càng tăng. Bất chấp những lời hứa hẹn lặp đi lặp lại về xóa đói giảm nghèo trong thập kỷ vừa qua của thế kỷ hai mươi, số người sống trong nghèo khổ thực tế đã tăng thêm 100 triệu người. Tại châu Phi, thu nhập sụt giảm và mức sống thì sa sút, số người nghèo đói tăng lên nhanh chóng làm cho tuổi thọ trung bình của khu vực này giảm nhiều. Toàn cầu hóa đã không thành công trong việc giảm nghèo!

 

Bên cạnh đó, toàn cầu hóa cũng chẳng thành công trong việc đảm bảo sự ổn định. Khủng hoảng ở châu Á và Mỹ Latinh đe dọa nền kinh tế và sự ổn định của tất cả các nước đang phát triển. Toàn cầu hóa và sự áp dụng kinh tế thị trường đã không đem lại kết quả hứa hẹn ở Nga và hầu hết các quốc gia đang chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch sang kinh tế thị trường. Những nước này đã được các nước phương Tây hứa hẹn rằng, hệ thống kinh tế mới sẽ đem lại thịnh vượng chưa từng có. Thay vì vậy, nó mang lại sự nghèo đói chưa từng có. Sự tương phản giữa sự chuyển đổi kinh tế của nước Nga (được thiết kế bởi các tổ chức kinh tế quốc tế) và của Trung Quốc (do họ tự vạch ra) là không thể lớn hơn. Trong khi nước Nga chứng kiến tình trạng đói nghèo gia tăng chưa từng có thì Trung Quốc đạt được thành công trong giảm nghèo chưa từng có.

 

Tác giả đã chứng minh các tổ chức kinh tế quốc tế, kể cả IMF, đã làm hại các nước đang phát triển bằng các chính sách sai lầm. Các tổ chức kinh tế quốc tế đã không chịu chấp nhận những ý kiến khác biệt và cũng không chịu học hỏi từ quá khứ. Chính sự cố chấp của họ đã làm cho họ cứng nhắc trong việc giải quyết các vấn đề nảy sinh tại các quốc gia đang phát triển. Bên cạnh đó, tầm nhìn hạn hẹp, chỉ thấy được khía cạnh kinh tế mà bỏ qua hàng loạt những nhân tố quan trọng khác trong việc giữ ổn định xã hội như chính trị, văn hóa, giáo dục, y tế,… đã làm cho các tổ chức này trở nên không thực tế khi đề xuất giải pháp cho chính phủ các quốc gia đang chịu khủng hoảng hay kém phát triển.

 

Quyển sách không chỉ cung cấp cho độc giả những kiến thức kinh tế hữu ích mà còn đưa độc giả đi du lịch vòng quanh thế giới, với những trải nghiệm lý thú.

 

Tác giả tường thuật một cách sinh động những gì diễn ra trong văn phòng làm việc của các chuyên gia kinh tế, những cuộc tranh cãi tại Ngân hàng thế giới, sự đấu tranh giữa các hệ tư tưởng trong những tổ chức quốc tế, các cuộc tranh luận giữa tác giả với các quan chức IMF, những ràng buộc chính trị tại Washington DC, hình ảnh ngạo nghễ của ngài giám đốc điều hành IMF trước vị tổng thống Indonesia đang ngồi nhục nhã khi IMF áp đặt các chính sách của mình cho Indonesia,… Ông cũng cho độc giả thấy những trải nghiệm hết sức đời thường qua con mắt sắc sảo của một giáo sư đại học: những vụ kẹt xe tại Nga mà trong đó xe Mercedes xếp hàng dài nối đuôi nhau trong một đất nước có hàng triệu người đói ăn, hình ảnh những đứa trẻ gầy trơ xương tại châu Phi, sự làm việc cần mẫn của những viên chức và các nhà kinh tế tại Trung Quốc,…

 

Giáo sư Stiglitz đã từng mong đợi cuốn sách sẽ mở ra một cuộc tranh luận, một cuộc tranh luận đáng lẽ nên diễn ra không chỉ sau cánh cửa đóng kín của chính phủ và tổ chức quốc tế, hoặc ngay cả trong không khí cới mở của trường đại học. Ông hy vọng những người mà cuộc sống của họ bị ảnh hưởng bởi các quyết định về cách thức tiến hành toàn cầu hóa có quyền tham gia vào cuộc tranh luận và họ có quyền biết các quyết định đó đã được đưa ra như thế nào trong quá khứ. Còn bạn thì sao? Bạn có muốn tranh luận cùng bạn bè về toàn cầu hóa và biết những quyết định ảnh hưởng đến đời sống của chính bạn, đến gia đình và bạn bè của bạn đã được đưa ra như thế nào không? Hãy đọc “Toàn cầu hóa và những mặt trái” để tìm hiểu bạn nhé.

 

Lâm Quang Lộc



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC

Quyển sách không chỉ cung cấp cho độc giả những kiến thức kinh tế hữu ích mà còn đưa độc giả đi du lịch vòng quanh thế giới, với những trải nghiệm lý thú.

Xem tiếp

Cuốn sách khép lại với chương “Con đường phía trước” với các đề nghị cụ thể về thay đổi cơ cấu quản trị và tính minh bạch ở các tổ chức quốc tế, cải cách IMF và hệ thống tài chính toàn cầu, cải cách WB và viện trợ phát triển, cải cách WTO và cân bằng lịch trình thương mại, nhằm... Xem tiếp


Cuốn sách của Stiglitz khiến những tổ chức như IMF, WB, WTO phải nhìn lại mình và thừa nhận trách nhiệm ngày càng nặng nề hơn với một thế giới đang biến động không ngừng, với quá trình toàn cầu hóa không khoan nhượng, đang len lỏi vào mỗi ngõ ngách nhỏ bé nhất của thế giới này.

Xem tiếp


Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè