Ngày đăng : 15/10/2009

Người Giới Thiệu: Nguyễn Điệp Hoa

Những kẻ xuất chúng

Những kẻ xuất chúng

Tác giả Malcolm Gladwell
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Khoa học - Giáo dục
Dịch giả Diệu Ngọc
Năm xuất bản 2009
Đơn vị xuất bản Thế giới
Giá sách 69.000 VND
Số trang 360
Làm sao mua: Các nhà sách trên toàn quốc

Tài năng là gì? Liệu có phải có tài năng là sẽ thành công không? Cái gì dẫn đến thành công? Điều gì tạo nên “những kẻ xuất chúng”? Nếu bạn đọc quan tâm tới những câu hỏi này, “Những kẻ xuất chúng” của Malcolm Gladwell, do Nhà Xuất bản Thế giới ấn hành, có thể giúp bạn có câu trả lời - một câu trả lời có lẽ khác nhiều so với hình dung trước đây của nhiều người.


Thật ra, những người tài năng hoàn toàn có thể thất bại. Thực tế trớ trêu cho thấy những người tài năng không thành công rực rỡ chắc chắn nhiều hơn số người tài năng tương đương mà thật sự thành công. Một tài năng chỉ trở thành “kẻ xuất chúng” khi hội đủ cả tài năng và thành công cộng lại. Nên đọc Malcolm Gladwell, bạn sẽ thôi thất vọng nếu biết một người rất xuất sắc nhưng có khi vẫn chỉ âm thầm ngồi xó nhà, giống như Chris Langan.


Trong cuốn sách lý thú này, Malcolm Gladwell, tác giả của các “best - seller” Điểm bùng phátTrong chớp mắt, đã đưa một phân tích kỹ lưỡng về tài năng và thành công. Những nghiên cứu của ông chỉ ra rằng tài năng, dù rất quan trọng, chỉ là một trong những yếu tố cần thiết. Các yếu tố quan trọng khác góp phần tạo ra thành công là lao động bền bỉ (nguyên tắc 10.000 giờ) cùng các cơ hội. Cơ hội cần được hiểu không chỉ là điều kiện bên ngoài do người khác tạo cho tài năng, mà còn là việc tài may mắn gặp được người thầy nhận ra nó và hỗ trợ nó. Giáo dục gia đình - điều quan trọng đối với sự hình thành trí thông minh xã hội và không đo được bằng chỉ số thông minh IQ - là một trong những điều đặt nền tảng cho khả năng ứng xử khéo léo của những đứa trẻ tài năng. Nếu tài năng không may sinh ra trong một gia đình nghèo khó thì rõ ràng nó cũng không có điều kiện để phát triển. Các cơ hội gồm những điều may/không may nối tiếp nhau nhiều khi mang tính ngẫu nhiên. Nhiều điều kiện tốt cộng lại thì tạo được may mắn lớn cho thành công, và ngược lại, nhiều điều không may xảy ra có thể dẫn tới một thất bại, hay thậm chí bi kịch.


Malcolm Gladwell tin tưởng và đồng ý với nhiều nhà nghiên cứu rằng có rất nhiều trẻ sinh ra đã là tài năng, là thần đồng. Việc những thần đồng này không thành công trong cuộc đời sau này chỉ nói lên rằng họ đã không được trao đầy đủ các cơ hội để có thể phát triển tài năng và thành công trong cuộc đời. Và đó cũng là minh chứng xã hội loài người đang hoang phí biết bao tài năng.


Một yếu tố quan trọng khác quyết định thành công của tài năng - đó là thời điểm. Một tài năng không may sinh vào thời điểm chiến tranh, phải đi chiến đấu, thay vì đi học, thì cũng đã là một sự lỡ làng. Trong danh sách những người thành công nhất ở Mỹ hiện nay có một con số không nhỏ là những người sinh trong khoảng 1954 -1956 là thời điểm nước Mỹ diễn ra một cuộc chuyển mình lớn trong sự phát triển của nó. Trong số này có Bill Gates và Bill Joy. Những tài năng này đã chớp được thời điểm để phát huy hết khả năng của mình. Nên, nhìn vào sự thành công của tài năng có thể thấy xã hội, quốc gia, hay thế giới đã góp phần vào sự thành công của nó như thế nào, kể cả ảnh hưởng của lịch sử.


Điểm mới trong phân tích về thành công hay thất bại của tài năng là tác giả đã đi sâu nghiên cứu và chỉ ra những điều có ảnh hưởng mang tính chủ quan liên quan đến sự thành công của tài năng: Đó là gốc gác gia đình, chủng tộc, văn hóa, nghề nghiệp của cha mẹ... Chẳng hạn, nguyên nhân của các tai nạn máy bay liên tiếp của hãng hàng không Hàn Quốc trong những năm 90 được phân tích là do đặc điểm của tính tôn ti trật tự trong xã hội Hàn Quốc. Tính tôn ti nghiêm khắc này đã ảnh hưởng tới truyền thông giữa cơ trưởng và các cơ phó cũng như với các cơ quan kiểm soát không lưu quốc tế trong những tình huống khẩn cấp đòi hỏi phải có sự hợp tác cao độ giữa họ, cũng như vấn đề ai quyền lực nhất phải được gác sang một bên. Phát hiện này dẫn tới việc những phi công Hàn Quốc đã được đào tạo lại hoàn toàn với một chương trình mà ở đó ý thức về tôn ti trât tự xã hội trong văn hóa Hàn Quốc được loại bỏ. Họ được tiêu chuẩn hóa. “Đó là một sự giải phóng phi thường. Khi chúng ta hiểu rằng một phi công cừ khôi phải là như thế nào - khi chúng ta hiểu rõ văn hóa, lịch sử và thế giới bên ngoài một cá nhân đóng vai trò quan trọng tới nhường nào với thành công nghề nghiệp - thì chúng ta sẽ không phải bó tay tuyệt vọng trong một hãng hàng không nơi các phi công đâm máy bay vào sườn núi” - Malcolm Gladwell viết. Hay nói một cách khái quát hơn, ở nơi mà khoảng cách tôn ti trật tự trên dưới nhỏ hơn, dân chủ nhiều hơn, thì thành công xảy ra nhiều hơn, sai lầm xảy ra ít hơn.


Một ví dụ khác rất lý thú về ảnh hưởng của văn hóa tới sự phát triển những năng lực nhất định: Đó là ảnh hưởng của văn minh lúa nước tới khả năng toán học của người châu Á. Malcolm Gladwell đã chỉ ra rằng sở dĩ người châu Á học toán nhanh hơn người châu Âu là bởi vì hệ thống con số đếm của họ ngắn gọn hơn, đơn giản hơn, dễ dàng hơn đối với ngươi nông dân vốn đã trồng lúa hàng ngàn đời.   


Được viết trên cơ sở những nghiên cứu tỉ mỉ, “Những kẻ xuất chúng” của Malcolm Gladwell thật sự giúp điều chỉnh là một cách nhìn khá phổ biến cho rằng những người thành công là những người thông minh, tràn đầy nghị lực và dũng cảm vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống để đạt được những thành tựu lớn - một cách nhìn quá đơn giản để hiểu về tài năng và thành công.


Áp dụng cách nhìn của tác giả để hiểu về Việt Nam, chúng ta cũng có thể thấy rằng chúng ta đã mất vài thế hệ tài năng trong chiến tranh - những tài năng bẩm sinh, nhưng không được đi học. Rõ ràng, để phát triển, đất nước phải trông chờ vào những thế hệ lớn lên trong thời bình, được đào tạo bài bản trong một xã hội chuyển mình mạnh mẽ nhờ những chính sách mới và phù hợp. Nền giáo dục cũng phải nhanh chóng nâng cao chất lượng đào tạo, nếu không nhiều tài năng sẽ bị mai một vì mất cơ hội, ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của đất nước trong tương lai.


Tôi cũng tin rằng Việt Nam cũng có những tài năng đặc biệt, hay thần đồng như báo chí đã đưa. Nếu những thần đồng này bị mai một khi lớn lên, hay không thành công, phải nhìn nhận một cách công bằng rằng gia đình, trường học, xã hội có lỗi một phần đáng kể trong đó.



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC

Tài năng là gì? Liệu có phải có tài năng là sẽ thành công không? Cái gì dẫn đến thành công? Điều gì tạo nên “những kẻ xuất chúng”? Nếu bạn đọc quan tâm tới những câu hỏi này, “Những kẻ xuất chúng” của Malcolm Gladwell, do Nhà Xuất bản Thế giới ấn hành,... Xem tiếp


Tác giả quả quyết rằng các vĩ nhân không tự dưng mà có, cũng không được thúc đẩy bởi thiên tài hay tài năng. Họ là những người được hưởng một “lợi thế vô hình” và cơ hội khác thường từ môi trường và hoàn cảnh, nhờ đó họ vươn tới những đỉnh cao... Xem tiếp


Xem thêm

NHỮNG BÌNH LUẬN CỦA THÀNH VIÊN

tui không hẳn đồng ý với bạn. Nhiều người không thành công là do khả năng chưa chín muồi và chưa đủ sự đam mê. 


Bạn NDH lại có thêm một bài viết rất hay.

 

Tổng hợp, tóm tắt, nhận xét thấu đáo, chính xác. Đó là điều cần thiết cho một bài giới thiệu mà không phải ai cũng làm tốt được như bạn.

 

Rất cám ơn bạn.


Xem thêm

Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè