Ngày đăng : 05/06/2009

Đơn Vị Xuất Bản Giới Thiệu: Nhà xuất bản Tri thức

Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế chế thứ Ba

Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế chế thứ Ba

Tác giả William L. Shirer
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Văn hóa - Xã hội
Dịch giả Diệp Minh Tâm
Năm xuất bản 2007
Đơn vị xuất bản Tri thức
Giá sách 155.000 VND
Số trang 1124
Làm sao mua: Công ty VNN Publishing, Số 2 Ngõ 3 Vạn Phúc, Q. Ba Đình, Hà Nội

Tôi đã sống và làm việc ở Đế chế thứ Ba - nước Đức dưới chế độ Quốc xã - trong nửa thời gian đầu Đế chế này hiện hữu, quan sát Adolf Hitler củng cố quyền lực để trở thành nhà lãnh đạo độc tài của quốc gia lớn lao nhưng khó hiểu này, rồi dẫn dắt quốc gia ấy trên con đường chiến tranh và thôn tính. Nhưng chỉ kinh nghiệm cá nhân ấy không đủ để thôi thúc tôi viết nên quyển sách này, mà do một sự kiện độc đáo trong lịch sử xảy ra vào cuối Thế chiến II.


Đấy là việc tịch thu phần lớn thư khố của chính phủ Đức và mọi cơ quan ban ngành, kể cả Bộ Ngoại giao, Lục quân và Hải quân, Đảng Quốc xã, và cơ quan Mật vụ của Himmler. Tôi tin rằng chưa từng có kho dữ liệu quý báu như thế rơi vào tay các sử gia đương thời. Từ thời trước, thư khố của một quốc gia - ngay cả khi chiến bại và chính phủ bị cách mạng lật đổ như trường hợp của Đức và Nga năm 1918 - đều bị quốc gia ấy giữ kín, và chỉ tài liệu nào phục vụ lợi ích của chế độ cầm quyền nối tiếp mới được công khai sau đấy.


Sự sụp đổ nhanh chóng của Đế chế thứ Ba vào mùa xuân 1945 đã dẫn đến việc tịch thu không những một khối lượng lớn tài liệu mật mà cả những tư liệu vô giá khác, như nhật ký cá nhân, bài diễn văn, báo cáo hội nghị và thư tín, kể cả bản ghi chép những cuộc điện đàm ghi âm bởi một cơ quan đặc biệt do Hermann Göring thành lập trong Bộ Hàng không.


Lấy ví dụ, Tướng Franz Halder giữ một tập nhật ký dày, ghi tốc ký những biến cố không những từng ngày mà còn từng giờ trong ngày. Đây là nguồn tư liệu độc đáo trong giai đoạn từ ngày 14/9/1939 đến ngày 24/9/1942, khi Halder là Tham mưu trưởng Lục quân, tiếp xúc hằng ngày với Hitler và các nhà lãnh đạo khác của Đức Quốc xã. Cũng có những nhật ký khác có giá trị lớn, như nhật ký của TS. Joseph Goebbels, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Tuyên truyền, đảng viên thân cận của Hitler; của Tướng Alfred Jodl, Tham mưu phó Hành quân của Bộ Chỉ huy Tối cao Quân lực (OKW). Cũng có những nhật ký của chính OKW và của Bộ Tư lệnh Hải quân. Khoảng 60.000 hồ sơ của Thư khố hải quân Đức ghi chép hầu như toàn bộ tin báo, hải trình của tàu, nhật ký, bản ghi nhớ v.v... của hải quân Đức từ năm 1868 (khi thành lập hải quân Đức thời hiện đại) đến tháng 4/1945 (khi hồ sơ bị tịch thu).


Hồ sơ nặng tổng cộng 485 tấn của Bộ Ngoại giao Đức - mà Đại đoàn thứ Nhất của Mỹ tịch thu ngay trước khi bị thiêu hủy theo lệnh từ Berlin - bao gồm những tài liệu của giai đoạn từ lúc bắt đầu Đế chế thứ Hai của Bismarck, qua chế độ Cộng hòa cho đến thời của Đế chế thứ Ba. Trong nhiều năm sau chiến tranh, hàng tấn tài liệu của Quốc xã được giữ trong kho lưu trữ của quân đội Mỹ ở Alexandria, Bang Virginia, mà chính phủ Mỹ không màng mở ra để xem có giá trị lịch sử nào không. Cuối cùng, đến năm 1955, mười năm sau khi bị tịch thu, nhờ sáng kiến của Hội Sử học Hoa Kỳ và sự tài trợ phóng khoáng của vài tổ chức tư nhân, kho tài liệu Alexandria mới được khui ra. Một nhóm nhỏ học giả, với nhân viên và thiết bị hạn chế, xem lướt qua và chụp ảnh các tài liệu một cách vội vã trước khi các tài liệu này được hoàn trả về Đức. Công việc cho thấy đây là phát hiện có giá trị.


Cũng có giá trị là những bản ghi chép 51 “Buổi họp với Lãnh tụ” về tình hình quân sự hằng ngày theo ghi nhận và thảo luận tại tổng hành dinh của Hitler, cùng những bản văn ghi lại toàn bộ lời phát biểu của Hitler với các nhân vật thân cận và thư ký trong thời gian chiến tranh. Thứ nhất là vài tài liệu của Hitler chỉ mới bị cháy xém do một sĩ quan quân báo của Sư đoàn Không vận 101 của Mỹ kịp thời thu hồi được; thứ hai là những tài liệu của Martin Bormann, thư ký riêng cho Hitler.


Hàng trăm nghìn tài liệu của Đảng Quốc xã được vội vã mang đến Nürnberg để dùng làm chứng cứ cho tòa án xử phạm nhân chiến tranh Quốc xã. Trong khi tường thuật phần đầu các phiên tòa này, tôi đã thu thập được các bản chụp và sau đấy là 42 tập được công bố gồm những lời khai và hồ sơ, thêm 10 tập bản dịch những tài liệu quan trọng. Còn 15 tập tài liệu được công bố về 15 phiên tòa Nürnberg kế tiếp cũng có giá trị, tuy nhiều hồ sơ và lời khai không được đưa vào.


Cuối cùng là những bản cung khai của sĩ quan quân đội, nhân viên đảng và chính quyền Đức cùng lời khai tiếp theo của họ trong các phiên xử, đã cung cấp loại thông tin mà tôi tin rằng không có trong những cuộc chiến trước đó.


Dĩ nhiên là tôi không thể đọc được hết khối lượng đồ sộ như thế - điều này vượt quá sức của một cá nhân riêng lẻ. Nhưng tôi đã bỏ công đọc qua phần đáng kể, và công việc tiến hành chậm chạp vì thiếu hệ thống sắp xếp danh mục.


Điều khá kỳ lạ là những người như chúng tôi - nhà báo và nhà ngoại giao - làm việc ở nước Đức dưới chế độ Quốc xã, lại ít biết về những gì đang xảy ra đằng sau vẻ bề ngoài của nó. Do bản chất, một chế độ độc tài chuyên chế làm việc trong vòng bí mật và biết cách che giấu bí mật khỏi những cặp mắt săm soi của người ngoài. Khá dễ dàng để ghi chép và mô tả bề ngoài của những biến cố trong Đế chế thứ Ba: Hitler lên nắm chính quyền, tòa nhà Nghị viện bị cháy, Hitler thanh trừng nhóm Röhm, Chamberlain nhượng bộ ở München, Đức chiếm đóng Tiệp Khắc, tấn công Ba Lan, Bắc Âu, Tây Âu, vùng Balkans và Liên Xô, Quốc xã gây kinh hoàng trong những vùng chiếm đóng và trại tập trung, dân Do Thái bị tàn sát. Nhưng những quyết định bí mật, mưu đồ, sự phản bội, động lực và lầm lạc dẫn đến những biến cố ấy, vai trò của các nhân vật chính trong hậu trường, mức độ kinh hoàng mà họ gây ra và phương thức mà họ tổ chức - tất cả và hơn thế nữa đều được che giấu khỏi cặp mắt của chúng ta cho đến khi tài liệu bí mật của Đức được khui ra.


Vài người nghĩ rằng vẫn còn quá sớm để viết nên lịch sử của Đế chế thứ Ba, rằng đấy là nhiệm vụ phải để cho thế hệ sau thực hiện, khi thời gian đã tạo cho họ những cái nhìn khách quan. Tôi thấy quan điểm này đặc biệt phổ biến ở Pháp, khi tôi đến đấy để làm vài công việc nghiên cứu. Họ bảo tôi rằng người viết sử không nên viết về đề tài xảy ra sau thời Napoléon.


Quan điểm ấy có cơ sở. Phần lớn các sử gia đã chờ đợi trong 50 năm hoặc cả trăm năm, hoặc lâu hơn, trước khi viết về một quốc gia, một đế quốc, một kỷ nguyên. Nhưng tôi nghĩ thời gian dài như thế hẳn là vì sử gia phải chờ đợi cho đến khi tài liệu được công bố và cung cấp chất liệu thực mà họ cần. Và tôi cũng nghĩ sau thời gian chờ đợi, hẳn có vài thông tin bị mất đi vì tác giả về sau không có cơ hội thấu hiểu cuộc sống và không khí của thời khắc lịch sử cùng những gương mặt lịch sử mà họ muốn viết.


Trường hợp của Đế chế thứ Ba là độc đáo: khi Đế chế này sụp đổ, ta có thể tiếp cận hầu như tất cả tài liệu, và nguồn tài liệu còn thêm phong phú với lời khai của tất cả những nhà lãnh đạo còn sống, trong vài trường hợp trước khi họ bị hành quyết. Với khối lượng tài liệu lớn như thế, được tiếp cận trong thời gian ngắn như thế, cộng thêm trí nhớ về cuộc sống dưới thời Đức Quốc xã cùng bộ dạng, cách hành xử và bản chất của những người lãnh đạo, tôi đã quyết định dù thế nào cũng nên thử viết về lịch sử sự thăng trầm của Đế chế Đức thứ Ba.


Thucydides đã nhận xét trong quyển Lịch sử cuộc chiến Peloponnese, một trong những công trình sử học vĩ đại nhất: “Tôi đã sống qua suốt cuộc chiến ở vào tuổi có thể thấu hiểu và chú ý đến các biến cố để biết được sự thật về chúng.”


Tôi nhận thấy muốn thấu hiểu sự thật về nước Đức dưới chế độ của Hitler là điều cực kỳ khó khăn; có khi không thể nào hiểu được. Khối lượng tư liệu khổng lồ giúp ta tiến thêm một bước trong việc tìm hiểu sự thật, điều không thể đạt được ở hai mươi năm về trước, nhưng chính khối lượng này tự nó có thể làm cho ta rối trí. Và trong mọi tài liệu ghi ghép cùng lời khai của nhân chứng, sẽ có những điểm mâu thuẫn với nhau.


Chắc chắn là ý kiến chủ quan của riêng tôi - không tránh khỏi phát sinh từ kinh nghiệm và bản tính của cá nhân - thỉnh thoảng len lỏi vào trong các trang của quyển sách này. Trên nguyên tắc, tôi kinh tởm chế độ độc tài chuyên chế; càng sống trong chế độ này và nhìn thấy những sự chà đạp lên tinh thần con người, tôi càng có ác cảm với chế độ ấy hơn. Tuy thế, trong quyển sách này tôi đã cố gắng khách quan một cách nghiêm túc, chỉ để các sự kiện tự lên tiếng và ghi chú nguồn thông tin của mỗi sự kiện. Không có biến cố, cảnh tượng hoặc lời trích dẫn nào được tưởng tượng ra; tất cả đều dựa trên tài liệu, lời khai của nhân chứng hoặc do chính tôi quan sát. Trong dăm ba trường hợp có sự phỏng đoán nào đấy mà thiếu sự kiện, tôi đều ghi rõ.


Chắc chắn là nhiều người sẽ chất vấn diễn giải của tôi. Điều này là khó tránh khỏi, vì ai cũng có ý kiến sai lạc. Những diễn giải đúng lý nhất mà tôi đưa ra - nhằm làm rõ hoặc tạo thêm chiều sâu - xuất phát từ chứng cứ cũng như kiến thức và kinh nghiệm của riêng tôi.


Có lẽ Adolf Hitler là nhà thôn tính-phiêu lưu cuối cùng đáng kể nhất theo cách thức của Alexander, Caesar và Napoléon; cũng như Đế chế thứ Ba là Đế chế cuối cùng đi theo con đường của Macedonia, La Mã và Pháp. Tấm màn đã khép lại trong giai đoạn lịch sử này, ít nhất là qua sự phát minh của bom hạt nhân, đầu đạn xuyên lục địa và hỏa tiễn có thể nhắm đến Mặt trăng.


Trong kỷ nguyên mới của khí tài gây kinh hoàng và tử vong nhanh chóng thay thế vũ khí cũ, một cuộc đại chiến xâm lược mới - nếu xảy ra - sẽ được phát động bởi một người điên tầm thường muốn tự sát bằng cách nhấn một cái nút điện tử. Sẽ không có những nhà thôn tính và không có những cuộc chinh phục, mà chỉ có những bộ xương cháy nám của người chết nằm trên một hành tinh không còn sự sống.


William L. Shirer

LƯU Ý KHI ĐỌC

Sách được xuất bản lần đầu năm 2007, tái bản lần thứ nhất năm 2008.

Sách có bán tại Đơn vị Phát hành:

 

Công ty Sách Phương Nam

Bộ phận Phát hành:

237/2/3 Hoà Bình, Q. Tân Phú, Tp.HCM

Chi nhánh Hà Nội:

20 Lý Thái Tổ, Quận Hoàn Kiếm

 

và tại:

Công ty Cổ phần Đại lý Xuất bản VNN – VNN Publishing

Số 2 Ngõ 3 Vạn Phúc - Ba Đình - Hà Nội

Điện thoại: 84-4 62731390 - Website: www.vnnpublishing.com.vn

THÔNG TIN KHÁC

Mục lục sách

 

Tên riêng và từ đặc biệt         

Dẫn nhập         

Phần một

HITLER NỔI LÊN

Chương 1: Sự ra đời của Đế chế thứ Ba           

Chương 2: Đảng Quốc xã ra đời          

Chương 3: Versailles, nền Cộng hòa và Bạo loạn Nhà hàng bia 

Chương 4: Tư tưởng của Hitler và cội rễ của Đế chế thứ Ba     

 

Phần hai

THẮNG LỢI VÀ CỦNG CỐ

Chương 5: Con đường dẫn đến quyền lực: 1925-1931 

Chương 6: Những ngày cuối cùng của Cộng hòa Đức: 1931-1933       

Chương 7: Đức chuyển sang chế độ Quốc xã: 1933-1934        

Chương 8: Cuộc sống trong Đế chế thứ Ba: 1933-1937           

 

Phần ba

CON ĐƯỜNG DẪN ĐẾN CHIẾN TRANH

Chương 9: Những bước khởi đầu: 1934-1937 

Chương 10: Blomberg, Fritsch, Neurath và Schacht thất thế     

Chương 11: Áo sáp nhập vào Đức       

Chương 12: Con đường đến München 

Chương 13: Tiệp Khắc bị xóa sổ         

Chương 14: Đến phiên Ba Lan 

Chương 15: Hiệp ước Quốc xã-Xô viết           

Chương 16: Những ngày cuối cùng của hòa bình          

Chương 17: Khởi động Thế chiến II     

 

Phần bốn

CHIẾN TRANH: NHỮNG THẮNG LỢI ĐẦU TIÊN VÀ ĐIỂM NGOẶT

Chương 18: Ba Lan sụp đổ      

Chương 19: Chiến tranh giả vờ ở phía Tây        

Chương 20: Đức tấn công Đan Mạch và Na Uy           

Chương 21: Chiến thắng trên mặt trận phía Tây

Chương 22: Chiến dịch Sư tử Biển: Anh chống cự Đức

Chương 23: Chiến dịch Barbarossa: Đức xâm lăng Liên Xô      

Chương 24: Thế trận xoay chiều           

Chương 25: Hoa Kỳ tham chiến           

Chương 26: Điểm ngoặt quan trọng: Stalingrad và El Alamein   

 

Phần năm

KHỞI ĐẦU CHO HỒI KẾT

Chương 27: Trật tự mới

Chương 28: Mussolini sụp đổ   

Chương 29: Đồng minh tấn công Tây Âu và âm mưu ám sát Hitler        

 

Phần sáu

SỰ SUY TÀN CỦA ĐẾ CHẾ THỨ BA

Chương 30: Cuộc tấn công vào lãnh thổ Đức   

Chương 31: Những ngày cuối cùng của Đế chế thứ Ba

 

Lời kết

Tài liệu tham khảo

Những mốc thời gian chính



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC

Đây là một cuốn sách chi tiết, phản ánh đầy đủ nhiều mặt về tâm trạng của Hitler, xuyên suốt theo đó là cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và là một cuốn sách lịch sử đáng được tìm đọc.

Xem tiếp

Trong kỷ nguyên mới của khí tài gây kinh hoàng và tử vong nhanh chóng thay thế vũ khí cũ, một cuộc đại chiến xâm lược mới - nếu xảy ra - sẽ được phát động bởi một người điên tầm thường muốn tự sát bằng cách nhấn một cái nút điện tử.

Xem tiếp

Đọc xong ta không khỏi bâng khuâng về việc làm thế nào mà cả nhân loại văn minh lại có thể đắm mình vào một cuộc chiến bạo tàn như thế. Cả dân tộc Đức văn minh lại để một kẻ điên cuồng như Hitler dắt mình vào một cuộc diệt chủng Do Thái tàn bạo dã man đáng xấu hổ như thế...

Xem tiếp


Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè